Bielizna i feminizm: złożony związek z pozytywnym nastawieniem do ciała

Bielizna była kiedyś skrzyżowaniem mocy i przyjemności. Delikatne tkaniny i uwodzicielskie sylwetki otulają nie tylko ciała, ale także kobiecość, seksualność, tożsamość i sprawczość. Dziś bielizna przechodzi metamorfozę. Nie ogranicza się już do bycia jedynie narzędziem uwodzenia lub symbolem uprzedmiotowienia, stało się miejscem negocjacji, w którym kobiety kwestionują, obalają, a czasem potwierdzają normy kulturowe. Nie jest to jasna historia wyzwolenia czy represji, ale opowieść o sprzecznościach i złożoności.

Uczucia kobiet dotyczące bielizny rzadko są pojedyncze. Niektóre kobiety mogą czuć się wzmocnione, piękne i zabawne, a inne mogą czuć się niespokojne, niekomfortowe i wyobcowane, a czasem jedno i drugie. Dla niektórych kupowanie bielizny to zarówno nagroda dla siebie, jak i występ, noszona w celu zwiększenia pewności siebie lub okazania miłości, ale także połączona z presją, aby wyglądać w określony sposób, wykazywać się atrakcyjnością i ukrywać pracę, która umożliwia ten spektakl.

Ta sprzeczność ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia zawiłego związku między bielizną a pozytywnym nastawieniem do ciała. Z jednej strony najnowsze ruchy postfeministyczne mówią kobietom, że mogą swobodnie wybierać swoje przyjemności, a bielizna staje się oznaką wzmocnienia: wybór noszenia koronkowego body lub jedwabnego kompletu jest postrzegany jako akt dbałości o siebie. Z drugiej strony kryteria tego, co „seksowne”, wciąż kształtują środki masowego przekazu, konsumpcjonizm i mężczyźni wysokiego szczebla w branży modowej. „Dobry wygląd” wciąż zbyt często oznacza szczupły, młody i elegancki wygląd. Wizualny ideał kobiecego ciała odzianego w bieliznę, bujnego, ujędrnionego i wyrzeźbionego na aerografie, wciąż ma mocny obraz, a wiele kobiet czuje presję, aby mu sprostać, często opisując „podjęcie wysiłku” jako niewidzialną pracę kobiecości.

Jednak to właśnie w obrębie tej sprzeczności dokonuje się opór i redefinicja. Kobiety często śmieją się z absurdalności ideału społecznego, uznając jego sztuczność. Niektórzy traktują bieliznę jako grę lub formę odgrywania ról, traktując zabawną część okazywania kobiecości, zamiast próbować ją ucieleśniać w sposób naturalny. Dla innych dyskomfort, jaki odczuwają, staje się subtelną krytyką samych norm, świadomością, że nie chcą czuć się odsłonięci lub wyeksponowani, że ich seksualności nie zawsze można uchwycić w koronkach i fiszbinach.

Co ważne, pozytywne nastawienie do ciała zaczęło zmieniać sposób, w jaki bielizna jest prezentowana i konsumowana. Marki prezentują różnorodne sylwetki, różniące się rozmiarem, pochodzeniem etnicznym, płcią i umiejętnościami, modelując bieliznę nie jako ideał, do którego należy dążyć, ale jako coś, co należy do każdego. Czyniąc to, powtarzają to, co od dawna powtarzało wiele kobiet: bielizna może służyć wygodzie, zabawie, pewności siebie, pożądaniu i samej sobie. Nie musi to wyglądać jak reklama w czasopiśmie, aby było ważne i wzmacniające.

Jednak praca nad pozytywnym nastawieniem do ciała nie usuwa napięcia, które odczuwa wiele kobiet. Noszenie bielizny może sprawić, że ktoś poczuje się, jakby reklamował swoje ciało. Jest zmuszona występować, być widziana i doceniana, choć wciąż nie jest pewna, czy to naprawdę było jej własne doświadczenie. Ta ambiwalencja nie jest jednak porażką, ale dowodem na to, że kobiety krytycznie myślą o tym, jak odnoszą się do swoich ciał i pragnień. W dwuznaczności kryje się sprawczość.

Bielizna nie jest z natury feministyczna ani antyfeministyczna. Jest to obiekt kulturowy naładowany znaczeniami, a relacje kobiet z nim są dynamiczne i ewoluują. Niezależnie od tego, czy nosi się ją, by uwodzić, potwierdzać, stawiać opór, czy po prostu czuć się „ładnie”, bielizna staje się najskuteczniejsza, gdy nosząca ją kobieta decyduje, co to dla niej znaczy. Być może właśnie w tym tkwi jej prawdziwy potencjał: w wolności definiowania własnej kobiecości, na własnych warunkach.